LRKC Onderzoek III - De invloed van sociale relaties (on en offline) op leefritme en geluk

# 20-01-2010 | Door: Redactie Leefritme

Dit derde onderzoek heeft als doel inzicht te verkrijgen in hoe Nederlanders omgaan met hun sociale leven (zowel on- als offline), hoe ze hun sociale leven organiseren en welke invloed dat heeft op ons leefritme en het geluksgevoel. We zien dat intensiteit van vriendschappen, de overlap tussen online en offline vriendschappen, initiatief nemen en ervaringen delen met vrienden bepalende factoren zijn voor het geluksgevoel.

Online en offline
Nederlanders hebben veel contact met familie, vrienden, buren en kennissen. Het is een primaire behoefte, de mens is een sociaal dier. De contacten zorgen voor plezier en geluk. Mensen die minder sociale contacten hebben voelen zich ook minder gelukkig. Nieuwe technologieën gebruiken we om de sociale contacten mogelijk te maken. Fysieke afstand speelt steeds minder een rol bij het onderhouden van vriendschappen. Het onderscheid tussen vrienden offline en vrienden online bestaat bijna niet meer. De meest opvallende ontwikkeling is dat deze twee werelden steeds meer een harmonieus geheel vormen.

Het begrip vriendschap heeft een andere betekenis gekregen door de opkomst van de online sociale netwerken. Vriendschap heeft daar meer de lading van ‘kennis’. Dat wil echter niet zeggen dat het minder waardevol is. Vroeger hadden we vrienden die om de hoek woonden omdat je die fysiek heel makkelijk kon ontmoeten. Tegenwoordig kun je altijd en overal contact hebben met je vrienden. Spraken we vroeger over Best Friends Forever, nu is er meer sprake van Best Friends Everywhere.

Mensen die een grote overlap hebben tussen de online en offline sociale netwerken (het zijn dezelfde mensen) voelen zich heel gelukkig.
Ontmoetingen met vrienden offline moeten georganiseerd worden, terwijl online de vriendschappen op ieder moment en op een willekeurige plaats onderhouden kunnen worden. Dit laatste geeft een groter gevoel van vrijheid.

Kwaliteit
Offline contacten blijken nog steeds veel meer bij te dragen aan het geluk dan contacten die we alleen online hebben. Zodra we online vrienden ook offline ontmoeten zie je dat het grote invloed heeft op ons geluksgevoel. De kwaliteit van offline ontmoetingen wordt waardevoller gevonden en heeft daardoor meer invloed op ons geluk. Online bouwt men wel verder aan de bestaande vriendschappen waardoor de twee werelden elkaar versterken. De contacten blijven intensief. De grenzen tussen deze twee werelden zullen in de toekomst nog verder vervagen.
Als onze online relaties al een bron van stress zouden zijn dan is dit meestal toe te schrijven aan onze drang op de hoogte te blijven en erbij te horen.

Ervaringen delen en initiatief nemen
Online netwerken verkleinen afstanden en versterken relaties. Het stelt je in staat om snel ervaringen te delen en geeft continu overzicht over de mensen in jouw netwerk. Het delen van informatie met en over anderen en niet zozeer alleen het verkrijgen ervan is erg belangrijk in de geluksperceptie.
Uit het onderzoek blijkt dat ook initiatief nemen belangrijk is, hoe meer initiatief je neemt, hoe gelukkiger je wordt. De mensen met wie we op online sociale netwerken het meest contact initiëren zien we ook in het dagelijkse leven het meest.

Omgaan met sociale relaties
We onderscheiden vier types die ieder op hun eigen manier omgaan met de (on- en off line) sociale buitenwereld:
- New open socials: hebben een groot aantal mensen in de kenniskring, omschrijven hun sociaal leven als intensief, besteden veel tijd op sociale netwerksites en hebben daar ook veel contacten.
- Traditional socials: hebben een groot aantal mensen in de (offline) kenniskring, omschrijven hun sociaal leven als intensief, besteden weinig tijd aan sociale netwerksites en hebben daar ook weinig contacten.
- Virtual connectors: hebben niet zo veel mensen in de kenniskring, omschrijven hun sociaal leven als niet echt intensief, besteden veel tijd aan sociale netwerksites en hebben daar veel contacten.
- Focused relators: hebben weinig mensen in de kenniskring, omschrijven hun sociaal leven als beperkt, besteden weinig tijd aan sociale netwerksites en hebben daar ook weinig contacten.

Waarom onderhouden we sociale netwerken
Een van de belangrijkste redenen om vriendschappen te hebben is het gevoel ‘erbij te horen’. Het gevoel dat je ervaringen samen kan delen draagt bij tot meer geluk. Plezier maken is een andere belangrijke factor. Ook dat gevoel wil je delen met anderen, waardoor het waardevoller wordt. Respect en waardering zorgt ervoor dat je je uniek voelt, dat je het waard bent om tijd mee door te brengen. Willen weten wat je vrienden doen is ook een belangrijke motivatie om contacten te onderhouden. Mensen die veel over anderen weten zijn graag geziene gasten. We zoeken ook andere mensen op om nieuwe ervaringen op te doen. Interactie met anderen werkt stimulerend voor je eigen creativiteit. Tenslotte is leren van anderen een reden om relaties aan te gaan. De bovenstaande redenen gelden voor zowel online als offline sociale netwerken, er bestaat ook hier geen strikte scheiding tussen deze twee werelden.

Online hulpmiddelen
Hoe gaan we om met de verschillende tools die online beschikbaar zijn? Email blijkt nog steeds het meest gebruikte middel te zijn om vriendschappen te onderhouden. Ook jongeren gebruiken nog steeds intensief email. Vooral om langere en intiemere boodschappen met elkaar uit te wisselen. Je kunt zeggen dat email online de plek heeft ingenomen van de traditionele brief per post. Email verplicht ook veel meer tot antwoorden dan berichten via sociale netwerksites als Hyves of Facebook. Daar zijn de contacten vrijblijvender. Chatten wordt door met name jongeren gebruikt om snel korte en snelle afspraken te maken, zo ook msn berichten.

Samenvattend kunnen we zeggen dat actief zijn in sociale netwerken veel invloed heeft op het geluksgevoel. De kwaliteit van de contacten is veel belangrijker dan de hoeveelheid vrienden die je hebt. Online en offline netwerken vallen steeds meer samen, en zullen een harmonieus geheel vormen, waarbij de twee werelden elkaar aanvullen en versterken.

Voor alle onderzoeksresultaten kun je het onderzoek hier downloaden